حسن حسن زاده آملى

25

مجموعه مقالات (فارسى)

و بحول اللّه و قوّته اقوم و اقعد » . امين الاسلام طبرسى در تفسير شريف مجمع البيان در تفسير آيه كريمه ، « وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً » « 19 » از صادق آل محمّد ، صلوات اللّه عليهم اجمعين ، روايتى به اين صورت نقل فرموده است : « اي يطهّرهم عن كل شىء سوى اللّه اذ لا طاهر من تدنّس بشىء من الاكوان الّا اللّه ، رووه عن جعفر بن محمد عليه السلام » . من در امّت خاتم « ص » ، از عرب و عجم كلامى بدين پايه كه از صادق آل محمّد « ص » در غايت قصواى طهارت انسانى روايت شده است ، از هيچ عارفى ، نه ديده‌ام و نه شنيده‌ام . حديث به صورت مفرد ، يعنى روى روايت نشده است ، بلكه به صيغهء جمع يعنى رووه مروى است ؛ پس حديث خيلى ريشه‌دار است كه جمعى آن را روايت كرده‌اند . « سقيهم ربّهم » ، ربّ ابرار ، ساقى ابرار است ، و در اين رب و اضافهء آن به هم مطلبى است ، كه به حمد اللّه تعالى محفل ما متشكل از حجج اسلام ، و دانشمندان و ارباب كمال از دانشگاه شيراز ، و ديگر صاحبان فضل و فضيلت از استانهاى ياد شده است كه نكته‌سنج و باريك‌بين ، و زبان‌فهم و گوهرشناس ، و ارباب قلم و تأليف و تصنيف‌اند . طهور در لغت عرب صيغه مبالغه است . طاهر پاك است و طهور پاك كننده ؛ پس شرابى كه از دست ساقيشان مىنوشند ، علاوه‌بر اين كه پاك است پاك كننده هم هست . آب مضاف ممكن است كه طاهر باشد ، امّا مسلما طهور نيست اما مطلق آن ، هم طاهر است و هم طهور . حالا به‌بينيم اين شراب ابرار را از چه چيز تطهير كرده است ؟ امام فرمود : از هرچه كه جز خدا است ، زيرا طاهر از دنس اكوان جز خدا نيست . دنس چرك است ، و اكوان موجودات ، و مراد نقص امكان است ، كه خداوند از نواقص ممكنات طاهر است ؛ زيرا كه صمد حقّ است .

--> ( 19 ) . سورهء دهر / 22 .